Çocuklarımızı Zorba Olmaktan ve Zorbalık Görmekten Nasıl Koruyabiliriz ?

Çocuklar genellikle oyunla tanışırlar ve oyuna katılan herkesin iyi vakit geçirip geçirmediğini kontrol etmeyi unuturlar. Araştırmalar, zorbalığın çocukların ruh sağlığı üzerinde korkunç bir etkisi olduğunu göstermiştir. Son 10 yılda okullarda zorbalığın azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalar, bu konunun ele alınmasında sağlam yollara girmiştir.

 

Zorbalık belirli bir davranışlar kümesidir; sık sık tekrarlanır ve yaş, güç veya popülerlik gibi bir güç dengesizliği içerir. Çocuklarımızı kabadayı olmama, zorbalık davranışlarında bulunmama veya zorbalık gördüklerinde beklememeleri için eğitmek, çocuklarımızın oyun alanlarında farkında olmalarını ve hazırlıklı olmalarını sağlamak…yapabileceğimiz tek şey mi?

 

Tüm öğrencilerin refahını sağlamak için gençler kişisel sınırlarını tanımalı, kendilerine ve diğerlerine yetecek donanıma sahip olmaları gerekir. Her insanın kişisel sınırları farklıdır. Çocuklardan her zaman başkalarının kişisel sınırlarını sezmelerini bekleyemeyiz ancak onları kendi sınırlarını korumanın ve diğer kişilerin sınırlarına saygı duymanın önemi konusunda eğitebiliriz.

 

Kişisel Sınırlar Nelerdir ?

Kişisel sınırları ilkokul çağındaki çocuklara anlatırken basit bir şekilde anlatabiliriz. Bu yaştaki çocuklara, kendi sınırlarını ve diğer insanların bizimkinden farklı olan sınırlarını anlamalarını sağlamalı ve bunlara saygı duymayı öğretmek önemlidir.

Kişisel sınır; fiziksel (çoğu insan yabancıların onlara dokunmasından hoşlanmıyor), duygusal (bazı insanlar ailesi dışında biri tarafından takma ad takılmasından hoşlanmayabilir) veya sosyal bir sözleşmeyle ilgili olabilir (bize ait olan bir şeyi izin istenmeden alınması yerine önce kibarca sorulmasını istemek gibi).

 

Çocuğunuzun Kişisel Sınırlarını Belirlemesine Yardımcı Olun

Çocukların kendi kişisel sınırları hakkında konuşmak, onların anlayışlarını geliştirmek için iyi bir yoldur.

Çocuklarınıza, birileri onlara sormadan sarılırsa veya ellerinden bir oyuncak koparılırsa nasıl hissettiğini sorabilirsiniz. Akranları tarafından istemediği bir şey yapmaya zorlandıklarında nasıl hissettiklerini açıklamalarını sağlayabilirsiniz. Arkadaşlarının çocuğunuzu dinlediğinde nasıl duygular yaşadığını paylaşabilirsiniz.

 

Çocukların Sınırlarını Belirleme ve Uygulama Konusunda Yetkilendirme

Çocukların kişisel sınırlarını tanımalarını sağlamak, bu sınırlara saygı duyulmadığında onlara nasıl cevap vereceğini öğretmeye yol açar. Onlara “hayır, dur” ya da “bundan hoşlanmadım” demeyi öğretebiliriz. Ayrıca onlara birkaç temel kavramı da öğretmeliyiz. Bunlar;

• Herkes kendi vücudundan sorumludur. Bir kimsenin izinsiz olarak bir başkasının vücuduna dokunması uygun değildir.
• Bir kişi için eğlenceli olan bir başkası için eğlenceli olmayabilir.
• Kişisel sınırlarımız hakkında birbirimizi dinlemezsek, birbirimizle güvende olamayız ve bedenlerimiz veya hislerimiz incinebilir. Diğer insanları dinlemek, özellikle bize onlarla ya da vücutlarıyla ne yapmamız gerektiğini ya da yapmamamızı gerektiğiğini söyleyemek, pazarlık konusu değildir.

Çocuklar bu ilkeleri anladıklarında kendilerini ve başkalarını savunacak şekilde donatılırlar. Bazı çocuklar proaktif yollarla kendileri için ayağa kalkmakta zorlanırlar. Çocuklarımıza bunun nasıl yapılacağını öğretebiliriz. Oyun oynamak tüm çocuklar için eğlenceli olmalı.

 

Çocukları Diğer İnsanların Sınırlarını Belirleme Ve Saygı Duyma Konusunda Eğitin

Çocuklar sık sık oyun oynar ve katılan herkesin iyi vakit geçirip geçirmediğini kontrol etmeyi unutabilirler. Çocuklarımızı aşağıdakileri yapmaya teşvik etmeliyiz;

• Birisi oyun sırasında “dur” ya da “hayır” diyorsa hala gülümsüyor veya güler gibi gözüküyor olsalar bile durun.
• Birisi “dur” ya da “hayır” demiyorsa, ancak oyundan çekiliyor veya kendilerini oyundan çıkarmaya çalışıyorlarsa onları tekrardan oyuna çekmeye veya kendilerini uzaklaştırmalarını önlemeye çalışmayın.
• Biri oyuna katılmadan donmuş bir şekilde görünüyorsa, iyi olup olmadıklarını ve hala oynamak isteyip istemediklerini öğrenmek için onlarla görüşün. Cevap vermezlerse, onlara biraz zaman ve alan verin ve isterlerse tekrardan oyuna katılmalarını sağlayın.
• Birisi oyun oynamaya devam ediyor gibi görünüyorsa ve beden dili ve yüz ifadeleri eğleniyor gibi  görünmüyorsa, iyi olup olmadıklarını hala oynamak isteyip istemediklerini sorun ve öğrenin.

 

Çocukların kendi kişisel sınırlarını ifade edebilmeleri ve oyun alanlarındaki diğer insanlara saygı gösterebilmeleri özellikle önemlidir. İlkokuldaki öğrenciler; nasıl arkadaş olunacağını, bir takım olarak çalışmayı ve akranlarıyla müzakere etmeyi öğreniyorlar. Geliştirdikleri sosyal beceriler, evdeki yaşam boyu ilişkilerinin, iş yerlerinin ve kamu hayatının yapı taşlarıdır.

 

İyi bir insan olmak ve iyi bir arkadaş olmak sadece zorba olmamaktan ibaret değildir. Gençlere sadece zorbalık davranışlarında yer almamalarını öğretmeye odaklanırsak, onlara toplumun olumlu bir üyesi olmanın ne kadar önemli olduğunu söylemeyi unutmuş oluruz.

 

Çocuklar, herkesin kişisel sınırlarına saygı gösterme hakkına sahip olduğunu anladığında, akranlarıyla sağlıklı ve destekleyici ilişkiler geliştirmek üzere donatılırlar.

 

Bu yazı ingilizce'den tercüme edilmiştir.