Çocuk olmanın yaşı var mıdır? Fiziksel büyüme ve gelişmenin önüne geçemeyen insanoğlunun içindeki çocuk da yetişkin olur mu? Çocuk olmak belli bir yaşla sınırlandırılamaz, bu yüzden dış görünüşünüzdeki çocuk büyüse de ruhunuzdaki çocuk baki kalabilir.

 

Bugün sizlere yetişkinler için çocuk gelişimi ve aile konusunda yazılmış kitap önerilerinde bulunacağız. Konunun klasikleşmiş bir çocuk gelişimi olgusunun dışında duygusal bir yanı olduğunu da düşünmekte yarar var. Örneğin fiziksel olarak varlığı kanıtlanmış çocuklarımızdan önce o çocukların hayatlarını şekillendiren yetişkin çocukların gelişiminin tamamlanmasının üzerinde durmak istiyoruz. Bir çocuk büyütmek, bir hayat yeşertmek için çocukları sevmek ya da çocuk sahibi olmayı istemek her zaman yeterli olmayabiliyor. Biz yetişkinler çocuk yetiştirmek konusunda kendimizi geliştiriyor muyuz? Çocuk eğitim ve gelişiminin ne derece öneminin farkındayız?

 

1. GELİŞTİREN ANNE BABA (Doğan Cüceloğlu)

 

‘’Yetişen her yeni kuşakla birlikte, onları yetiştiren anne-babalardan da beklentiler artıyor. Toplumun gelişmesi için öncelikle ailede demokratik bir yapı kurulması şart.  Bunun yolu da, anne ve babaların geçmişten gelen korku kültürü kalıplarından kurtulmaları ve onur eşitliğine inanan sağlıklı gelişmiş bireyler yetiştirmeleri... 

 

Geliştiren Anne-Baba olmak için kendimizi ve çocuğumuzu tanımamız, beklentilerimizi, niyetimizi keşfetmemiz; değerlerimizi ve aile ilişkimizi sağlıklı tutmamız önemli. Bilen, anlayan, seven gözlerle yaşama bakmak kendi elimizde…  

 

Güler yüzlü, sakin, güvenen, hayata, ailesine şükür duygusu içinde bakan bir anne, bir baba olmak çocuklarımıza verebileceğimiz en büyük armağandır. Çocuklar böyle bir armağanı hak ediyorlar.  Çocuğunuz bir kez çocukluk yaşayacak; bu dönemi onunla doya doya yaşayın.’’

 

Doğan Cüceloğlu kitabında okuyucularından gelen mektuplardan yola çıkmış. Anne ve baba olmanın ciddiyetine vardıktan sonra içleri saran korkudan, sürekli değişen ve gelişen dünyada yorulmaktan, yanlış yapmaktan, usanmaktan, yetişememekten korkan anne ve babaların korkularından bahsetmiş. Sade ve akıcı bir dille, sakin üslubuyla bu korkuların kolayca üstesinden gelmeyi anlatıyor kitap.

 

"Anne-baba olmak çocuklarımıza verebileceğimiz en büyük armağandır..."

 

2. ÇOCUKLAR İÇİN BEŞ SEVGİ DİLİ (Gary Chapman – Dr. Ross Campbell)

 

“Kucağa alınan ve öpülen bebeklerin duygusal hayatı diğer bebeklere nazaran daha sağlıklıdır. Aslında fiziksel temas sevgi dilleri arasında en kolay uygulanabilenidir; çünkü fiziksel temas için özel bir olaya veya mazerete gerek yoktur. Ancak, dokunmak sadece kucaklamak ve öpmekle sınırlı değildir. Çocuğun sırtını sıvazlamak, kolunu veya omzunu tutmak, sırtınızda taşımak, masal okurken kucağınıza oturtmak, güreşmek de fiziksel temas içerir. Araştırmalar birçok ebeveynin çocuklarına sadece giydirmek, soymak, arabaya bindirmek, yatağına taşımak gibi gereklilikler halinde dokunduğunu göstermektedir. Her gün okula giderken çocuğunuzu kucaklamak çocuğunuzun güvenli bir sığınak olan evin dışındaki yaşantıda kendisini güvenli hissetmesini sağlayacaktır. Okuldan gelince çocuğunuzu kucaklamak da çocuğa güvenli sığınağında olduğu hissini verip evin dışındaki olumsuzlukları dışarıda bırakmasını ve huzura kavuşmasını kolaylaştıracaktır.”

 

Son dönemde bebeğin ağlasa da kucağa alınmaması veya ağlatarak uyutma gibi yöntemlerin aksine farklı bir perspektifle yazılmış bir kitap. Günlük koşuşturma içinde çocuğunuza dokunmayı, sevginizi göstermeyi ihmal etmeyin diyor kitap.

 

 

3. GERÇEKTEN BENİ DUYUYOR MUSUN? (Leyla Navaro)

 

“Bütün yaklaşım ve ikazlara rağmen çocuk kabul edilmez davranışta ısrar ederse, davranışının sonuçlarını artık yaşamalıdır. Ancak bu, suçla aynı anlamda ve eşit olmalıdır. Mesela, bütün ikazlara rağmen salonda top oynamaya devam eden çocuğun elinden topu bir süre için alınır. Uygulanan yöntemin suçu hatırlatması da önemlidir. Mesela bütün ikazlara rağmen duvarı boyayan çocuğun duvarı silmesi istenirse çocuk davranışı üzerinde düşünebilecektir. Böylece davranışını düzeltmesi için imkan tanınmış olacak ve bu da ona telafi etme, kendini affettirme, suçluluk duyma olanağı verecektir.”

 

Bu kitapta Leyla Navaro’nun akıcı dilinden ebeveynle çocuk arasındaki problemleri çözüme kavuşturabilirsiniz. Derin araştırma ve gerçek öykülere dayanarak her ailenin çocuklarıyla yaşadığı tipik sorunlar profesyonel bir yaklaşımla çözüm buluyor. Çocuklarınızı eğitmekle ilgili tüyolar bulabileceğiniz, davranış şekillendirme yöntemleriyle Leyla Navaro’nun kitabı sizlere ışık tutacak cinsten.

 

4. ÇOCUĞUNUZU YANLIŞ EĞİTİYORSUNUZ (Christian Salzman)

 

“Çocuklarınız kıskanç olsun istiyorsanız başkalarının mutluluklarını onlara büyük bir felaketmiş gibi anlatın.
Çocuklarınızın sizden nefret etmesini istiyorsanız, onların sevinçlerine ortak olmayın ve ona sevginizi göstermeyin.
Çocuklarınızla alay edin, böylelikle sizden uzaklaşacaktır.
Çocuğunuza bol bol yalan söyleyin, gerisini ona bırakın. Kolaylıkla alışacaktır.
Çocuğunuzun yapması gereken tüm işleri ve sorumlulukları siz üstlenin, böylelikle sizden kopamasınlar.”

 

Yazar kitabına “bu kitabı niçin yazdım” sorusuyla başlıyor. Belki de bu soruyla iğneyi biraz da kendimize batırmamız gerektiğini bize hatırlatıyor. Çocuk eğitmenin zorluğunu ve çocuklarımızın hatalarını irdeliyor. Çocuk kıskançsa, çocuk küfür ediyorsa, yemek seçiyorsa bu bizim davranışlarımızdan kaynaklı olabilir mi? Çocuk hiçbir şeyi bilmeyen, beyni boş bir çocuk, yanlış şeyler yapıyorsa o beyni biz yanlış dolduruyoruz. Çocuklarımız için doğrusunu bulmak adına bu kitaba bir göz atmanızı tavsiye ederiz.

 

5. İÇİMİZDEKİ ÇOCUK (Doğan Cüceloğlu)

 

"Yaşamımıza Yön Veren Güçlü Varlık"

 

‘’İçimizdeki Çocuk, yaşamımıza yön veren güçlü bir varlıktır. İçimizdeki Çocuk ve içimizdeki Ana-Baba, duygu, düşünüş ve davranışlarımızı sürekli yönlendirdiği halde, çoğu kez onların varlığından bile haberdar olmayız. Bu kitap, içinde yetiştiğiniz ailenin ve yakın çevrenin sizin iç dünyanızı ve şimdiki duygu, düşünüş ve davranışınızı nasıl etkilediğini incelemektedir.’’

 

İçimizde hem bir çocuk hem bir anababa taşıyoruz. Yetişkin olduktan sonra artık çocuk sesimizi dinlememeye başlıyoruz. İçimizdeki çocuğu tekrar ortaya çıkarmaya ne dersiniz? Kitap bu konuda bazı uygulama ve testler içeriyor.

 

 

6. BAŞARIYA GÖTÜREN AİLE (Doğan Cüceloğlu)

 

‘’Bu kitap, çocuğunun başarılı olması için, “Çok çalış oğlum/kızım,” demenin ya da tüm maddi olanaklarını seferber etmenin ötesinde bir şeyler yapmak isteyen anababalara yol göstermek amacıyla yazıldı. Her anababa, okul başarısı için çocuğuna yardımcı olmak ister. Ama öğrenme sürecinin bilimsel temellerini kavramadan atılacak her adım, iyi niyetli de olsa, çocuğu engelleyebilir.Başarıya Götüren Aile, sınav döneminde çocuklarına destek olmak için doğru ve etkili yöntemler arayan tüm anababalara kılavuzluk edecek.’’

 

Başarıya Götüren Aile, çocuklarımızın eğitim hayatındaki pozisyonumuzu ele alan bir kitap. Her aile çocuğunun iyi bir eğitim almasını, iyi bir mesleğinin ve hayatının olmasını ister elbette fakat bu eğitim dönemi boyunca uzaktan “çok çalış, notlarını yükselt, biz her şeyi senin için yapıyoruz” cümleleri yardımcı olmak yerine çocuğa tarifi mümkün olmayan bir sorumluluk ve ağırlık yükler. Haberlerde ne yazık ki sınav stresi yüzünden veya ailesinin istediği okulu kazanamadığı için intihar eden küçücük çocukların haberini duyuyoruz. Eğitim, aile ve çocuk ilişkisinin denklemini doğru kurmak için kılavuz niteliğinde bir kitap.

 

7. ÇOCUK PSİKOLOJİSİ (Prof. Dr. Haluk Yavuzer)

 

Bir çocuğun bütün gelişim evrelerini detaylarıyla inceleyen, özellikle uyum ve davranış bozuklukları sorunun üzerinde duran bu kitap, sadece anne ve babalara değil öğretmenlerimize de yol gösterecek cinsten. Çocukla iç içe olan herkesin aslında onların psikolojisini ve öğrenme şeklini bilmesi gerekir. Bize zor gelmeyen ya da kolay anlayabildiğimiz durumların çocuklarımız tarafından neden zor anlaşıldığı, onların dilinin nasıl olduğu, bizim için basit olan bir kavramı anlayamadıklarında nasıl anlatmamız gerektiği ve sabırlı olmamızın öneminin anlatıldığı kitap Prof. Dr. Haluk Yavuzer’in kaleminde dökülmüş.

Haluk Yavuzer, 1965 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Pedagoji Bölümü’nde meslek yaşamına başlamış, “Çocuk ve Gençlik Psikolojisi ile Eğitimi”ni uzmanlık alanı olarak seçmiştir. Ana-baba eğitimini, çocuğun eğitimi ve gelişimi için zorunlu gören Yavuzer, üniversitenin önemli bir işlevinin de uygulama olduğu düşüncesinden hareketle “Ana-Baba Okuları”nı kurmuştur.

 

 

8. ‘MIŞ GİBİ’ YETİŞKİNLER (YETİŞKİN ÇOCUKLAR) (Doğan Cüceloğlu)

 

‘’Bu kitap, aslında bildiğimiz, ancak üzerinde düşünme gereğini pek duymadığımız bir öyküyü anlatıyor. Bu öykünün kahramanlarını tanıdıkça çocukluğumuzu, ailemizi, çevremizdeki insanları ve en önemlisi kendimizi de daha iyi anlayacağız.’’

 

Yeni yeni sorular sormaya; eşyaları, renkleri, adları öğrenmeye başlayan çocuklarda merak duygusu ve keşfetme duygusu çok yüksek olur. Keşfini de anne babasıyla paylaşmak ister. Ama siz o çocuğun heyecanını, keşfini paylaşmasına izin vermek yerine yemek yapmakla, telefonunuzla, komşunuzla, halıdaki tozla ilgilenirseniz çocuğun hevesi kırılır. Çocuk sizden dönüş alamadığında birkaç seferden sonra yanınıza gelmez olur. İşte bu gibi sorunların tatlı bir dille anlatıldığı bu kitap, size çok şey katacak.

“Yetişkin Çocuklar, bedenen gelişmiş ama duygusal olgunluğa erişememiş insanlardır.”

 

9. ÇOCUKLARDA DİKKAT EKSİKLİĞİ (Erdinç Güllü)

 

“Dikkat beynin orkestra şefidir, beynin idari binası, öğrenmeyi kontrol eden zihinsel düzenleyici merkezdir. Dikkat zihinsel enerjinin beynimiz içinde dağılışını kontrol eder. Yani öğrencinin sınıfta matematik sorusu çözen öğretmenine mi, yan sırada kalemle oynayan arkadaşına mı, akşamki GS-FB maçına mı, babasından almasını istediği yeni cep telefonuna mı odaklanacağına dikkat kabiliyeti belirler. Dikkat, dikkat çeldiricileri (arkadaş, maç, cep telefonu) süzerek çocuğun odaklanmasını sağlar.”

 

Erdinç Güllü bu kitapta maalesef bilindik bir sorunu işliyor. Dikkat eksikliği… Çağımızın çocuklarında sık rastlanan ve aslında önüne geçilmezse büyük bir faciaya neden olabilecek bir sorun. Bu facia hayatta hiçbir şeye kendini tam verememe, adaptasyon sorunu ve eğitim-öğretim hayatında başarısızlık; yetişkin bir birey olduğunda iş hayatındaki ve aile hayatındaki başarısızlık... Özetle çocuğun bütün hayatı etkileyecek bir başarısızlık. Fark edildiği ilk andan itibaren önlemler alınması gereken bu sorun için neler yapılabileceği bu kitapta mevcut. Örneğin çocuğunuzla birlikte uygulayabileceğiniz dikkat ve hafıza geliştirici egzersizler gibi.

 

10. ÇOCUKLUK SIRRI ( Adem Güneş)

 

“Anne babalar çocuklarının kişilik ve karakterine değil de okuldaki başarılarına odaklandıkları için artık çocukluk sırrı ortaya çıkmıyor. Erken yatması, dersi vaktinde yapması, diş fırçalamasına vs. yoğunlaşarak bütün bir eğitimi bunlara indirgiyor. Bu durumda davranıştan daha çok kişiliğini ortaya koyması öncelenmeli, davranış öğreteceğim derken çocuğun kendi kabuğuna çekilmesine yol açılmamalıdır. Anne babalar çocuğun içindeki sırrı anlamak için ağzından çıkan her kelimeyi, ilgi alanlarını dikkatle gözlemlemeli. Çünkü ancak o zaman çocuklarının kim olduğunu, kim olacağını öğrenebilirler.”

 

Çocuğun karakterinden, hayal dünyasından ve isteklerinden daha çok notlarını önemsedikçe, çocuklarımızın özlerini farkedemeyeceğiz.